Psychopedia
Znajdź specjalistę
Umów wizytę
Psychopedia
Umów wizytę
Strona Główna
Katalog specjalistówDobierz specjalistę AIAISpecjalista dnia
Psychologia dla każdegoSamorozwójFakty vs Mity
Artykuły dla specjalistówDołącz do PsychopediiZałóż profilPlany i cennikAI Asystent SesjiWkrótce
Wszystkie testyTest na depresję (PHQ-9)Test na lęk (GAD-7)DASS-21
Czat z terapeutąWkrótceAsystent AIWkrótceAplikacja mobilnaWkrótce
Zaloguj się

Newsletter w przygotowaniu

Zostaw adres, a napiszemy, gdy newsletter ruszy.

Psychopedia

Twoje źródło wiedzy o zdrowiu psychicznym. Portal edukacyjny Mentali.

Treści
Psychologia dla każdegoSamorozwójFakty vs MityTesty przesiewoweZasięg działania
Specjaliści
Znajdź specjalistęUmów wizytęCzat z terapeutą (wkrótce)Specjalista dniaRegulamin dla specjalistów
Narzędzia dla specjalistów
PlanyAI Asystent Sesji (wkrótce)Biblioteka protokołów (wkrótce)Dashboard (wkrótce)
Firma
O PsychopediiJak tworzymy treściPrywatnośćKontakt
© 2026 Psychopedia by Mentali Sp. z o.o.Treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują profesjonalnej diagnozy.
Artykuły
Psychologia dla każdegoSamorozwójFakty vs MityDla Specjalistów
Gogle do wirtualnej rzeczywistości i dwa kontrolery leżące na białym biurku obok lampy
Fot. Vinicius "amnx" Amano / Unsplash
6 min czytania Aktualizacja: 14 listopada 2026 Redakcja Psychopedia 11 zweryfikowanych źródeł
PsychopediaDla SpecjalistówogolneWirtualna rzeczywistość w rehabilitacji po udarze: co w…

Wirtualna rzeczywistość w rehabilitacji po udarze: co wiadomo o wpływie na równowagę

Ćwiczenia z użyciem wirtualnej rzeczywistości nieco poprawiają równowagę po udarze mózgu. Efekt jest mały, gdy zastępują inną terapię prowadzoną w tym samym czasie, i wyraźnie większy, gdy są dodatkiem do zwykłej rehabilitacji i zwiększają łączny czas ćwiczeń. Nie przyspieszają chodu, a ich wpływ na jakość życia jest niepewny. Zdarzenia niepożądane są rzadkie i łagodne, ale większość badań jest mała, więc pewność dowodów pozostaje niska.

Spis treści(11 sekcji)
1Co nazywa się wirtualną rzeczywistością w rehabilitacji2Równowaga w przeglądzie Cochrane3Faza przewlekła i inne metaanalizy4Czy gogle dają więcej niż ekran5Gry ruchowe na konsolę i ćwiczenia w domu6Codzienne funkcjonowanie i jakość życia7Nastrój i funkcje poznawcze8Bezpieczeństwo i jakość dowodów9Czego jeszcze nie wiemy10Wnioski dla praktyki11Najczęstsze pytania
Najważniejsze informacje
  • 1W porównaniu z inną terapią w tym samym wymiarze czasu wirtualna rzeczywistość poprawia równowagę w małym stopniu (0,26), a jako dodatek do zwykłej rehabilitacji wyraźniej (0,68; Laver i wsp., 2025).
  • 2Szybkość chodu się nie poprawia, a wpływ na jakość życia i uczestnictwo w życiu społecznym jest niepewny (Laver i wsp., 2025).
  • 3Gogle nie dają lepszych wyników niż rozwiązania ekranowe: stopień zanurzenia nie wiązał się z wielkością efektu (Krohn i wsp., 2024; Islam i wsp., 2026).
  • 4Interwencje z wirtualną rzeczywistością zmniejszały objawy depresyjne po udarze (−0,75), ale nie poprawiały funkcji poznawczych (Liu i wsp., 2023; Zhang i wsp., 2021).

Co nazywa się wirtualną rzeczywistością w rehabilitacji

Przegląd Cochrane definiuje ją jako zaawansowaną formę kontaktu człowieka z komputerem, w której użytkownik w naturalny sposób wchodzi w interakcję z otoczeniem wytworzonym komputerowo (Laver i wsp., 2025). W badaniach pod tym pojęciem mieszczą się zarówno gry ruchowe wyświetlane na ekranie, w tym gry na popularne konsole, jak i ćwiczenia w goglach, w których pacjent jest w pełni zanurzony w wirtualnym otoczeniu (Krohn i wsp., 2024; Truijen i wsp., 2022).

Równowaga w przeglądzie Cochrane

Aktualizacja przeglądu z 2025 roku objęła 190 badań z randomizacją i 7188 uczestników. Tylko 36 badań, czyli 19%, miało ponad 50 uczestników, a największe liczyło 152 osoby (Laver i wsp., 2025).

PorównanieRównowagaSzybkość chodu
Wirtualna rzeczywistość zamiast innej terapii, w tym samym wymiarze czasu0,26 (95% przedział ufności 0,12–0,40); 24 badania, 871 osób; niska pewność dowodówNiewielki efekt albo jego brak; 10 badań, 304 osoby; bardzo niska pewność
Wirtualna rzeczywistość jako dodatek do zwykłej rehabilitacji, czyli więcej czasu terapii0,68 (0,46–0,91); 12 badań, 321 osób; niska pewnośćBrak widocznej korzyści; 3 badania, 57 osób; bardzo niska pewność

Różnica między wierszami jest istotna dla interpretacji. Gdy wirtualna rzeczywistość zastępuje inne ćwiczenia, przewaga jest niewielka. Gdy jest dokładana do zwykłego programu, pacjent po prostu ćwiczy dłużej, więc nie da się rozdzielić wpływu samej technologii od wpływu dodatkowego czasu terapii.

Faza przewlekła i inne metaanalizy

MetaanalizaMateriałWynik dla równowagi
Krohn i wsp. (2024)43 badania z randomizacją, 1136 osób co najmniej sześć miesięcy po udarze0,51 (0,29–0,72); dla chodu 0,31 (0,09–0,53)
Zhang i wsp. (2025)27 badań z randomizacją, 877 pacjentów0,31 (0,09–0,52); dla sprawności kończyny dolnej 0,41
Zhang i wsp. (2021)87 badań, 3540 uczestnikówIstotna poprawa w skali równowagi Berg i w teście „wstań i idź”; bez różnicy w teście chodu na 10 metrów
Lee i wsp. (2019)21 badań w przewlekłej fazie po udarzeŁączny efekt 0,440; dla sprawności kończyn dolnych 0,424

Autorzy metaanalizy dotyczącej fazy przewlekłej podkreślają, że wyniki odnoszą się do osób w wieku produkcyjnym, które chodzą bez pomocy, i że poprawę mierzono w testach sprawności, a nie w codziennym życiu (Krohn i wsp., 2024).

Czy gogle dają więcej niż ekran

Na razie nic na to nie wskazuje. W metaanalizie 34 badań nad wirtualną rzeczywistością z pełnym zanurzeniem (1200 uczestników) stwierdzono poprawę sprawności kończyny górnej i niewielką poprawę wybranych parametrów chodu, natomiast wyniki dotyczące równowagi, sprawności funkcjonalnej i jakości życia były niespójne i nie dały się wiarygodnie policzyć (Islam i wsp., 2026). W analizie badań w fazie przewlekłej ani stopień zanurzenia, ani treść ćwiczeń, ani rodzaj grupy kontrolnej nie wiązały się z wielkością efektu (Krohn i wsp., 2024).

Gry ruchowe na konsolę i ćwiczenia w domu

Ćwiczenia z platformą do gier dającą informację zwrotną, dołączone do zwykłej terapii, poprawiały równowagę i wynik testu „wstań i idź”, ale nie szybkość chodu (22 badania; Ghazavi Dozin i wsp., 2024).

W małym badaniu 24 osób w przewlekłej fazie po udarze sześć tygodni gier ruchowych połączonych z zadaniami poznawczymi poprawiło w warunkach dwuzadaniowych zarówno kontrolę równowagi, jak i funkcje poznawcze. Tradycyjny trening równowagi poprawił tylko sprawność ruchową (Kannan i wsp., 2019).

Programy prowadzone w domu, z nadzorem na odległość, dawały poprawę równowagi podobną do grupy kontrolnej: różnica między grupami nie była istotna. Autorzy widzą w nich sposób na przedłużenie terapii, a nie na jej zastąpienie (7 badań obejmujących chorych po udarze, z chorobą Parkinsona i ze stwardnieniem rozsianym; Truijen i wsp., 2022).

Czy pora na terapię?
Bezpłatny test - 10 pytań, wyniki w 3 minuty
Zrób test →
Zrób test →

Codzienne funkcjonowanie i jakość życia

Wirtualna rzeczywistość prawdopodobnie zmniejsza ograniczenia w codziennych czynnościach (0,21; 95% przedział ufności 0,11–0,32; umiarkowana pewność dowodów). Wpływu na uczestnictwo w życiu społecznym i jakość życia nie wykazano (0,11; −0,02 do 0,24), a autorzy uznali dane za niewystarczające do wyciągania wniosków (Laver i wsp., 2025).

Nastrój i funkcje poznawcze

Z punktu widzenia psychologa pracującego z pacjentami po udarze ważne są dwa wyniki. Po pierwsze, metaanaliza 11 badań z randomizacją (752 pacjentów) wykazała, że interwencje z użyciem wirtualnej rzeczywistości zmniejszają nasilenie objawów depresyjnych w stopniu umiarkowanym (−0,75; 95% przedział ufności −1,35 do −0,15), przy dużej niejednorodności wyników (Liu i wsp., 2023). Po drugie, w dużej metaanalizie nie stwierdzono poprawy funkcji poznawczych mierzonych testami przesiewowymi i testami uwagi (Zhang i wsp., 2021). Poprawę funkcji poznawczych opisano tylko w małym badaniu, w którym ćwiczenia ruchowe celowo łączono z zadaniami poznawczymi (Kannan i wsp., 2019).

Bezpieczeństwo i jakość dowodów

W 59 badaniach, w których monitorowano zdarzenia niepożądane, było ich niewiele i miały łagodny charakter (Laver i wsp., 2025). Przegląd 58 opracowań zbiorczych, obejmujących 345 badań pierwotnych, zwraca jednak uwagę na słabość całej literatury: 77,6% przeglądów oceniono jako krytycznie niskiej jakości, a w zakresie chodu i równowagi nie dało się rozstrzygnąć, czy wirtualna rzeczywistość ma przewagę nad zwykłą terapią (Bargeri i wsp., 2023).

Czego jeszcze nie wiemy

Nie wiadomo, czy poprawa w testach równowagi przekłada się na mniejszą liczbę upadków i większą samodzielność w codziennym życiu (Krohn i wsp., 2024) ani ile korzyści daje sama technologia, a ile dodatkowy czas ćwiczeń (Laver i wsp., 2025). Nie ustalono, jakie parametry programu są najlepsze: rodzaj urządzenia, czas trwania i częstość sesji (Zhang i wsp., 2025). Nie wiadomo też, czy efekty utrzymują się po zakończeniu programu i jak wypadają u osób, które nie chodzą samodzielnie.

Wnioski dla praktyki

  • Wirtualna rzeczywistość jest uzasadnionym uzupełnieniem rehabilitacji równowagi po udarze, zwłaszcza gdy pozwala wydłużyć łączny czas ćwiczeń (Laver i wsp., 2025).
  • Nie ma powodu, by zastępować nią sprawdzone formy terapii ani oczekiwać poprawy szybkości chodu.
  • Gogle nie są konieczne: prostsze rozwiązania ekranowe dawały podobne wyniki (Krohn i wsp., 2024).
  • Ćwiczenia w domu mogą przedłużać terapię po wypisie, ale wymagają nadzoru i nie dają lepszych wyników niż terapia tradycyjna (Truijen i wsp., 2022).
  • Interwencje z użyciem wirtualnej rzeczywistości wiązały się też z mniejszym nasileniem objawów depresyjnych, co warto brać pod uwagę u pacjentów z obniżonym nastrojem po udarze (Liu i wsp., 2023). Nie zastępuje to jednak oceny i leczenia depresji.
  • Jeśli celem są także funkcje poznawcze, sensowne jest łączenie ćwiczeń ruchowych z zadaniami poznawczymi, choć dane pochodzą z jednego małego badania (Kannan i wsp., 2019).

Najczęstsze pytania

Czy wirtualna rzeczywistość poprawia równowagę po udarze?

Tak, w niewielkim stopniu: 0,26 w porównaniu z inną terapią i 0,68, gdy jest dodatkiem do zwykłej rehabilitacji (Laver i wsp., 2025).

Czy poprawia chód?

Szybkości chodu nie poprawia (Laver i wsp., 2025). W fazie przewlekłej opisano umiarkowaną poprawę w testach chodu przy niskiej pewności dowodów (Krohn i wsp., 2024).

Czy potrzebne są gogle?

Nie. Stopień zanurzenia w wirtualnym otoczeniu nie wiązał się z wielkością efektu (Krohn i wsp., 2024).

Czy ćwiczenia są bezpieczne?

W badaniach zdarzenia niepożądane były nieliczne i łagodne (Laver i wsp., 2025).

Czy wirtualna rzeczywistość pomaga na nastrój po udarze?

W 11 badaniach zmniejszała nasilenie objawów depresyjnych w stopniu umiarkowanym, choć wyniki były bardzo niejednorodne (Liu i wsp., 2023).

Potrzebujesz wsparcia?

Specjaliści, którzy mogą pomóc przy zdrowiu psychicznym

Paulina  Marszałek
Paulina Marszałek
Psycholog
★★★★★5.0
Maciej Małysa
Maciej Małysa
Psycholog
★★★★★5.0
Aleksandra Firat
Aleksandra Firat
Psycholog
★★★★★5.0
Znajdź specjalistę →

Źródła naukowe (11)

  1. 1
    Laver KE i wsp. (2025)
    Virtual reality for stroke rehabilitation
    The Cochrane database of systematic reviews
    przegląd systematycznyDOI: 10.1002/14651858.CD008349.pub5
  2. 2
    Krohn M i wsp. (2024)
    The Effectiveness of Therapeutic Exercise Interventions With Virtual Reality on Balance and Walking Among Persons With Chronic Stroke: Systematic Review, Meta-Analysis, and Meta-Regression of Randomized Controlled Trials
    Journal of medical Internet research
    metaanalizaDOI: 10.2196/59136
  3. 3
    Islam D i wsp. (2026)
    Effects of immersive virtual reality on limb motor function, balance, gait and quality of life after stroke: A systematic review and meta-analysis
    PloS one
    metaanalizaDOI: 10.1371/journal.pone.0351114
  4. 4
    Zhang B i wsp. (2021)
    Virtual reality for limb motor function, balance, gait, cognition and daily function of stroke patients: A systematic review and meta-analysis
    Journal of advanced nursing
    metaanalizaDOI: 10.1111/jan.14800
  5. 5
    Zhang W, Lyu S, Zhang S (2025)
    Virtual reality technology for upper and lower limb motor function, daily function, and balance in stroke patients: a meta-analysis of randomized controlled trials
    PeerJ
    metaanalizaDOI: 10.7717/peerj.20402
  6. 6
    Bargeri S i wsp. (2023)
    Effectiveness and safety of virtual reality rehabilitation after stroke: an overview of systematic reviews
    EClinicalMedicine
    przeglądDOI: 10.1016/j.eclinm.2023.102220
  7. 7
    Truijen S i wsp. (2022)
    Effect of home-based virtual reality training and telerehabilitation on balance in individuals with Parkinson disease, multiple sclerosis, and stroke: a systematic review and meta-analysis
    Neurological sciences : official journal of the Italian Neurological Society and of the Italian Society of Clinical Neurophysiology
    metaanalizaDOI: 10.1007/s10072-021-05855-2
  8. 8
    Ghazavi Dozin SM, Mohammad Rahimi N, Aminzadeh R (2024)
    Wii Fit-Based Biofeedback Rehabilitation Among Post-Stroke Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trial
    Biological research for nursing
    metaanalizaDOI: 10.1177/10998004231180316
  9. 9
    Kannan L i wsp. (2019)
    Cognitive-motor exergaming for reducing fall risk in people with chronic stroke: A randomized controlled trial
    NeuroRehabilitation
    badanie z randomizacjąDOI: 10.3233/NRE-182683
  10. 10
    Liu H i wsp. (2023)
    Effects of virtual reality-based intervention on depression in stroke patients: a meta-analysis
    Scientific reports
    metaanalizaDOI: 10.1038/s41598-023-31477-z
  11. 11
    Lee HS, Park YJ, Park SW (2019)
    The Effects of Virtual Reality Training on Function in Chronic Stroke Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis
    BioMed research international
    metaanalizaDOI: 10.1155/2019/7595639

Ważne: Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą zdrowia psychicznego. Jeśli potrzebujesz pomocy, umów się na wizytę u psychologa lub psychiatry.

Czy ten artykuł był pomocny?

Specjalista dnia
Aleksandra Firat
Aleksandra Firat
Psycholog, Psycholog dziecięcy
★★★★★5.0
Umów wizytę →Zobacz innych specjalistów

Powiązane artykuły

Leczenie zaburzeń osobowości: psychoterapia w świetle metaanaliz i przeglądów Cochrane
7 min · ogolne
Elektrowstrząsy a BDNF w ciężkiej depresji: co wynika z metaanaliz
7 min · psychiatria
Sztuczna inteligencja w profilaktyce uzależnień u nastolatków: co potrafi, a czego nie wiemy
6 min · uzaleznienia
Terapia wspomagana MDMA w PTSD: wyniki badań fazy 3, zastrzeżenia i odmowa rejestracji
6 min · trauma
Czytaj dalej

Podobne artykuły

Dla Specjalistów
Leczenie zaburzeń osobowości: psychoterapia w świetle metaanaliz i przeglądów Cochrane
7 min czytania
Dla Specjalistów
Elektrowstrząsy a BDNF w ciężkiej depresji: co wynika z metaanaliz
7 min czytania
Dla Specjalistów
Sztuczna inteligencja w profilaktyce uzależnień u nastolatków: co potrafi, a czego nie wiemy
6 min czytania